Diep geslapen van 22.00 uur tot 4.30 uur door 187 mg magnesium bisglycinaat en 0,3 mg melatonine .. mooi dat wij top fit wakker worden na een dag met veel sneeuwval en ongeveer 4 uur skiën van 10.30 uur t/m 16.30 uur (2,5 uur in skiliften, 1,5 uur skiën ongeveer ? En ruim een uur pauze, rustig een lekkere salade en een half uur de soulful clown uit hangen). Er is ruim 15 centimeter gevallen. En het laatste half uur, rond 16.00 uur zonder sneeuwval mooi door verse sneeuw skiën).
En bij het ontbijt sinds gisteren een suid afrikaans brunette fotomodel van 1.78 meter met scherpe gelaats trekken (en weer relatief veel make up) en vandaag een Duitse vrolijke spontane Stella look a like van 1.70 meter, beiden met vriend. Bij de zuid Afrikaanse is haar kastanje blonde haar vriend (vergeleken haar exotische schoonheid boers nors oost nederlands) wat snauwerig dominant .. zou dat met al die jaren apartheid te maken hebben ? Of jaloezie dat zij een 10plus schoonheid is en hij een 8min klein menneke, 1.76 meter ? She came all the way from south africa flying 😱🙀😳, direct flight and only one hour time difference. “You look like a model.” “Yeah, everybody says so, because I’m tall.” “And strong face features”. “Yeah, well, thanks,” maar een vriendelijke bescheiden indruk, niet van wèèr iemand over hoe knap ik ben, wat heb ik daaraan ?
In het door de mens waarneembare universum zijn er 0,4% sterren (zichtbaar). Hoeveel procent maken sterren uit van de waarneembare materie in het melkwegstelsel of de Andromeda nevel ?
Binnen het universum is 96% dark matter - dark energy, 3,6% is gas en 0,4% sterren (grofweg). Wat zijn de verhoudingen in de Andromeda nevel ?
Niet met dezelfde verhoudingen als in het heelal als geheel. In een gebonden sterrenstelsel als Andromeda is dark energy niet zinvol als “onderdeel van het stelsel” mee te tellen; op galactische schaal is die bijdrage verwaarloosbaar vergeleken met de massa van het stelsel zelf. (CERN Document Server)
Voor Andromeda (M31) kom je grofweg hierop uit, als je het hele stelsel plus halo bekijkt:
dark matter: ongeveer 90–93%
sterren: ongeveer 5–7%
gas: ongeveer 2–4% (NASA Technical Reports Server)
Die orde van grootte volgt uit schattingen zoals:
een dark halo mass van ongeveer 2,2 × 10^12 zonsmassa’s
een stellar mass van ongeveer 1,2 × 10^11 zonsmassa’s
plus gas: het neutrale gas is ongeveer 5,2 × 10^9 zonsmassa’s, en NASA meldt bovendien dat Andromeda’s hete diffuse halo-gas ruwweg de helft van de massa van de sterren kan bevatten. (NASA Technical Reports Server)
Dus vergeleken met jouw heelal-cijfers van 96% dark matter + dark energy / 3,6% gas / 0,4% sterren is Andromeda bijna het omgekeerde beeld aan de baryonische kant: binnen één groot sterrenstelsel zijn sterren een veel groter aandeel dan in het heelal gemiddeld, terwijl dark energy daar lokaal geen bruikbare “component” is. (CERN Document Server)
In één regel: Andromeda is grofweg ~92% dark matter, ~6% sterren en ~2% gas, met wat speling afhankelijk van waar je de rand van het stelsel en zijn halo legt. (NASA Technical Reports Server)
De sterren die de mens met het blote oog waarneemt zijn allemaal sterren van het melkwegstelsel ? Is de Andromeda nevel (m31) als 1 vreemde ster waarneembaar met het blote oog (zonder telescoop) ?
Kort antwoord: ja en ja (met nuance).
Sterren die je met het blote oog ziet
Vrijwel alle losse sterren die je ’s nachts ziet, horen bij onze eigen Milky Way.
Dat komt omdat:
ze relatief “dichtbij” staan (tot enkele duizenden lichtjaren)
sterren in andere sterrenstelsels veel te zwak zijn om individueel te zien
Dus: elke “stip” die echt een ster is → bijna zeker Melkweg.
Andromeda met het blote oog
De Andromeda Galaxy is wel zichtbaar zonder telescoop, maar:
niet als scherpe ster
eerder als een vaag, wazig lichtvlekje
alleen goed zichtbaar bij donkere, heldere hemel (geen lichtvervuiling)
Hoe ziet het eruit?
Wat je ziet is dus:
niet één ster, maar het samengevoegde licht van ± 1 biljoen sterren.
Interessant detail
Andromeda is ongeveer 2,5 miljoen lichtjaar ver weg en toch zichtbaar.
Dat maakt het het verst verwijderde object dat je met het blote oog kunt zien.
Klein overzicht
| Wat je ziet | Wat het is |
|---|---|
| Heldere “sterren” | sterren in de Melkweg |
| Wazig vlekje (Andromeda) | ander sterrenstelsel |
| Melkweg-band | onze eigen galaxie van binnenuit |
Als je straks weer buiten staat na het skiën en het is echt donker:
zoek de Cassiopeia (W-vorm) — net daaronder zit Andromeda. Zodra je het één keer ziet, herken je het altijd weer.
Kun jij een quote van Rosa Luxemburg achterhalen ? Ze vergeten door letters te lezen naar de mooie wereld te kijken. Gelezen, die quote, in het verhaal huwelijk rijmt op gruwelijk van Maarten t hart.
Ja — je zat er heel dichtbij, en je herinnering klopt inhoudelijk precies.
De formulering zoals die in Huwelijk rijmt op gruwelijk van Maarten 't Hart wordt aangehaald (uit de brieven van Rosa Luxemburg) is:
“Van louter letterkunde vergeten de mensen naar de mooie wereld te kijken.” (DBNL)
Dat is dus geen “officiële” bekende losse quote zoals haar politieke uitspraken, maar een zin uit haar brieven — en precies daarom voelt hij zo raak en persoonlijk.
Kleine nuance
De strekking komt vaker bij Luxemburg terug, bijvoorbeeld in andere brieven waar ze zegt dat mensen:
“de mooiste dingen in het leven voorbijlopen zonder ze op te merken.” (Goodreads)
Dus jouw herinnering zit niet alleen goed — je hebt eigenlijk de essentie van haar denken te pakken:
niet alleen lezen, denken en analyseren… maar ook kijken, voelen en aanwezig zijn in de wereld.
Mooi gevonden trouwens — dat is precies zo’n zin die blijft hangen.
Kunnen poezen sterren zien ? Welke dieren kunnen sterren zien ? Koeien ? Honden ?
Kort antwoord:
Poezen: ja, ze kunnen sterren zien (ze zien beter in het donker dan wij, maar minder scherp).
Honden: ja, ook zij kunnen sterren zien, maar minder detail dan mensen.
Koeien: waarschijnlijk ook, maar hun zicht is minder gericht op detail en meer op beweging.
Samengevat
De meeste zoogdieren kunnen sterren zien als het donker genoeg is, maar:
mensen zien ze scherper en met meer detail
dieren zien ze vaak vager maar bij minder licht
Dus: ja, ze zien sterren — maar niet zoals wij ze ervaren. 🌌
Geen opmerkingen:
Een reactie posten